چگونه دعا کنیم ؟

زندگی ، درآمیخته با سختی ها و رنج های بسیار و رنگ به رنگ است و هیچ کس با تکیه بر توانایی های خود ، قادر به حل مشکلات نیست . و هیچ کس جز خدا نمی تواند دست مارا بگیرد و از گرداب های مهلک و طوفان های وحشت زای زندگی نجات بخشد چرا که قدرت مطلق هموست . همو که با خیر و شر امور آشناست و جز خیر ، اراده ای برای هیچ مخلوقی ندارد . مهربان است و مشتاق شنیدن صدای نیایش بندگانش برای اجابت خواهش ها . اما گر گدا کاهل بود تقصیر صاحبخانه چیست ؟ قطعا بار یافتن به درگاه بلند خدای بزرگ و تشرّف به محضر حضرت دوست و طرح درخواست ها و نیازها به امید پذیرش و اجابت ، آداب و تشریفاتی دارد که در چهار نکته ، به آن ها اشاره می کنم :

نکته اول در مورد آداب دعا ست که بطور خلاصه عبارتند از : بسم الله گفتن . صلوات فرستادن بر محمد و خاندانش . شفیع قرار دادن صالحان . استغفار و اعتراف به گناه . به جاآوردن دورکعت نماز . زیاد و بزرگ نشمردن خواسته و نیاز . بلند همتی درخواهش . دعا کردن برای همه . درپنهانی دعا کردن . دعای گروهی . خوشبین بودن به اجابت دعا . انتخاب زمان مناسب . دعا نکردن برای امور ناشدنی و ناروا . صلاح کار خودرا به خدا نیاموختن و ...

از جمله آداب دعا ، این دو مورد مهم است که اضافه کنید به موارد بالا :

- 1 – تضرع و ابتهال . یکی از اندرزهای خداوند به حضرت عیسی علیه السلام این بود : ای عیسی ! مرا چون شخص اندوهگین و در حال غرق که فریادرسی ندارد ، بخوان ...مرا جز با خواری و زاری و خلوص مخوان که هرگاه با چنین حالی مرا بخوانی ، اجابتت کنم .

- امام حسین علیه السلام می فرمود : رسول خدا درهنگام ابتهال و دعا مانند بی نوائی که غذا می طلبد ، دستانش را بالا می برد .

- 2 - اصرار و پا فشاری . پیامبر خدا می فرمود خدا رحمت کند بنده ای را که از خداوند حاجتی بخواهد و دردعا برای آن حاجت پافشاری کند . خواه دعایش اجابت شود یا نشود .

پس پافشاری و اصرار همراه با زاری و ابتهال ، دو اصل تأکید شده در آداب دعاست . وظیفه ما دعا کردن است با رعایت همه شرائط و آداب آن .به قول حافظ :

حافظ وظیفه تو دعا گفتن است و بس . در بند آن مباش که نشنید یا شنید .

نکته دوم در مورد سرنوشت و مقدرات است و نقش دعا . از شگفتی ها و نتایج دعا همراه با اصرار و ابتهال یکی این است که اگر بلائی قبلا برای بنده ای مقدر شده ، دعا سبب می شود بلا بگردد و اصابت نکند و اگر بنده پیوسته از طریق دعا ارتباط خودرا با خدا حفظ کند ، سوء القضاء و مقدرات ناگوار از پرونده او حذف و چه بسا حسن القضاء می شود . مقدرات خوب و بد هرکس در لوح محفوظ و در پرونده شخصی از پیش تعیین و ثبت شده است و بدون لحظه ای درنگ به هر شکل رسم شده اجرا می شود و این دعای بی غل و غش و پیوسته و پرخواهش و تمنای انسان است که بلاهارا دفع می کند و جالب است با اعتماد به اصل تغییر مقدرات با پشتیبانی دعای جامع الشرائط ، می توان بخت و اقبال و شانس و امثال این هارا به چالش کشید یعنی می توان خوشبخت بود البته صلاحدید خدارا نباید در نظر نگرفت باتوجه به این که خدارا عادل می دانیم و هیچ طلمی از سوی او به هیچ بنده ای حتی اگر مشرک و کافر باشد ، جاری نمی شود ..

نکته سوم . دعا ، نیاز به اجازه خدا دارد . اگر بنده ای توفیق دعا نداشت ، دلیل بر این است که بنا به جهاتی ، خداوند به او اجازه ایجاد ارتباط و دعا و نیایش نداده است و برعکس ، بنده ای که موفق در دعاست حتی اگر اجابت نشود ، مورد توجه خداست .

نکته چهارم : نباید برای خداوند پرونده سازی کنیم و نباید صلاح کار خودمان را به خدا آموزش دهیم که مانع اجابت دعا می شود و یکی از معانی توکل همین است . توکل یعنی خدایا ما هیچ نمی دانیم . ما ناتوان و بیچاره ایم . ما صلاحیت و قدرت شناخت و تعیین صلاح و فساد خودرا نداریم . تو همه کاره ما باش . تو وکیل و نماینده ما باش تا به سلامت از همه کوره راه ها ، از همه گرداب ها و طوفان های وحشتناک و کشنده زندگی با توجه تو و با نور هدایت تو و با جلب رضایت تو عبور کنیم و به منزل مقصود برسیم . توکل یا واگذاری اختیار و زمام امور چه بهتر که در قالب نیایش باشد .

نتیجه کلی این که نیایش ابزاری است برای گفتگوی بنده با خدا همانگونه که تلاوت قران ابزاری است برای گفتگوی خدا با بندگانش . نیایش موجب صفای روح ، تغییر مقدرات ناگوار و غیر قابل تحمل برای بندگان و نهایتا وسیله ای است برای دریافت نعمت های بیشتر از خدا با رعایت همه شرائط و ضمن شناخت کامل خدا . توکل ، واگذاری همه شئون زندگی به دست پرتوان خداست البته با رعایت شرائط آن .

پیامبر با گروهی ، جائی نشسته بودند که عرب بیابانگردی از راه رسید و شتررا رها کرد و گفت توکلت علی الله . پیامبر صدایش کرد و فرمود : اعقل و توکل . زانوان شتررا ببند و توکل کن . گفت پیغمبر به آواز بلند . با توکل زانوی اشتر ببند .

بنده خداشناس و خوب ، هم نیایشگر است و هم متوکل . لازمه یک زندگی بی دغدغه و آرام ، خواستن خیر و خوبی از خدا در قالب نیایش و واگذاری تدبیر امور و سرانجام زندگی به خدا در قالب توکل است . و همه این ها یعنی ما هیچیم و او همه چیز . هر چه خیرو خوبی ست از اوست و هرچه شر و بدی ست از ماست